Goethe Üniversitesi Frankfurt tarafından yürütülen ve Tobacco Use Insights dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, sigara dumanındaki parçacık emisyonlarının ülkeden ülkeye farklılık gösterdiğini ortaya koydu. Araştırmacılar, Türkiye ve Almanya'dan temin edilen çeşitli sigara markalarını, kapalı bir kabin içerisinde otomatik düzeneklerle test ederek duman yoğunluklarını ölçtü.
Parçacık yoğunluğunda büyük fark
Yapılan ölçümlerde, Türkiye'de satılan sigaraların Almanya'daki muadillerine göre daha yüksek oranda PM10, PM2.5 ve PM1 parçacığı saldığı belirlendi. Karşılaştırmalı analizlerde, aynı markaların Türkiye versiyonlarının Almanya'daki versiyonlarına kıyasla yüzde 51'e varan oranlarda daha fazla emisyon ürettiği görüldü. En yüksek değerler Türkiye'den alınan Parliament Night Blue ürününde kaydedilirken, en düşük değerler Almanya'dan alınan Camel Yellow sigarasında tespit edildi.
Araştırmacılar, bu farkın tütün harmanı, kullanılan katkı maddeleri, kağıt yapısı veya filtre tasarımı gibi üretim özelliklerinden kaynaklanabileceğini belirtse de, kesin nedenin belirlenmesi için daha fazla çalışma yapılması gerektiğini vurguladı. Tütün Eksperleri Derneği Başkanı Bülent İnce ise ülkelerin iç pazara yönelik farklı düzenlemelerinin ve tütün formüllerinin bu sonuçlarda etkili olabileceğine işaret etti.
Sağlık riskleri artıyor
Çalışmada, sigara dumanındaki parçacıkların yüzde 95'e yakınının en küçük boyutlu olan PM1 grubundan oluştuğu saptandı. Göğüs hastalıkları uzmanı Doç. Dr. Pınar Mutlu, bu küçük parçacıkların akciğerlerin en derin bölgelerine kadar ulaşabildiğini belirtti. Mutlu, bu maddelere maruz kalmanın öksürük ve nefes darlığı gibi kısa vadeli sorunların yanı sıra, uzun vadede kronik kalp-damar hastalıkları ve akciğer kanseri riskini artırdığını ifade etti.
Türkiye'de yürürlükte olan 4733 sayılı Kanun, üreticilere yıllık toplam tütün kullanımında en az yüzde 30 yerli tütün kullanma zorunluluğu getiriyor. Ancak araştırmacılar, bu düzenleme ile yüksek emisyon değerleri arasında doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi kurmanın mevcut verilerle mümkün olmadığını belirtti. Mevcut mevzuatlarda zifir, nikotin ve karbonmonoksit için üst sınırlar bulunsa da, PM1, PM2.5 ve PM10 parçacıkları için herhangi bir yasal sınırlandırma veya paket üzerinde uyarı zorunluluğu bulunmuyor.
Araştırmacılar, deney kabininin hacminin küçük bir otomobilin iç hacmine yakın olduğunu hatırlatarak, özellikle kapalı araçlarda sigara içilmesinin pasif içiciler için ciddi bir risk oluşturduğuna dikkat çekti. Çocuklar, gebeler ve kronik hastalığı olan bireylerin bu duman maruziyetinden korunması gerektiği önemle vurgulandı.
