ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA), 11 Eylül saldırılarının 25. yıl dönümü vesilesiyle Usame bin Ladin ve El Kaide örgütüne dair 71 gizli istihbarat belgesini erişime açtı. 1998 ile 2001 yılları arasındaki dönemi kapsayan bu belgeler, Washington yönetiminin terör tehdidine ilişkin yıllar boyunca aldığı uyarıları ve istihbarat birimlerinin karşılaştığı zorlukları gözler önüne seriyor.
Uçak kaçırma planları yıllar önce raporlandı
Yayımlanan en eski belgelerden biri, 13 Şubat 1998 tarihini taşıyor ve terörist grupların kitle imha silahı kapasitesine ulaşma çabalarını konu alıyor. Raporda, El Kaide'nin kimyasal, biyolojik ve nükleer maddeler temin etmek için girişimlerde bulunduğu belirtiliyor. Aynı yılın ilerleyen dönemlerinde hazırlanan raporlarda ise örgütün ABD topraklarında uçak kaçırma ve patlayıcı yüklü uçaklarla saldırı düzenleme ihtimali üzerinde durulduğu görülüyor.
Özellikle 1998 yılının Aralık ayında hazırlanan bir raporda, El Kaide'nin uçak kaçırma planları yaptığı ve New York'taki bir havaalanında güvenlik kontrollerini aşma denemeleri gerçekleştirdiği bilgisi yer alıyor. Ancak bu kadar spesifik uyarılara rağmen, istihbarat birimleri tehditleri tek bir büyük saldırı planı çerçevesinde birleştirmekte zorlandı.
İstihbarat eksiklikleri ve sistem değişikliği
CIA analistleri, o dönemde terör tehditlerinin bugünkü kadar öncelikli olmadığını ve insan kaynaklarından elde edilen bilgilerin sınırlı kaldığını belirtiyor. Başkanlık düzeyinde sunulan raporların zamanla "uyarı yorgunluğu" yarattığına dikkat çekiliyor. 2004 yılında yayımlanan 11 Eylül Komisyonu raporu da istihbaratın çok sayıda uyarı almasına rağmen saldırının hızını ve ölçeğini kavrayamadığı sonucuna varmıştı.
Saldırıların ardından ABD, ulusal güvenlik yapısını kökten değiştirerek İç Güvenlik Bakanlığı'nı kurdu ve kurumlar arası koordinasyonu sağlamak amacıyla Ulusal İstihbarat Direktörlüğü Ofisi'ni oluşturdu. Günümüzde istihbarat raporlarında, bilgilerin güvenilirlik derecesini belirten yeni analiz yöntemleri kullanılıyor.
Süreç, 11 Eylül saldırılarının planlayıcısı Usame bin Ladin'in 2 Mayıs 2011'de Pakistan'ın Abbottabad kentinde düzenlenen operasyonla öldürülmesiyle yeni bir evreye girmişti. CIA'nın paylaştığı bu belgeler, saldırı öncesindeki istihbarat boşluklarının ve güvenlik stratejilerinin yeniden tartışılmasına olanak tanıyor.
