2009 yılının Kasım ayında gerçekleştirilen bilimsel bir deney, canlıların uzay ortamındaki gelişim süreçlerine dair önemli veriler sundu. Uluslararası Uzay İstasyonu'na gönderilen dört adet Painted Lady türü tırtıl, yerçekiminin olmadığı bir ortamda yaşam döngülerini tamamlayarak kelebeğe dönüştü. 16 Kasım 2009 tarihinde Atlantis mekiğinin STS-129 göreviyle yörüngeye taşınan canlılar, özel olarak tasarlanmış küçük bir habitat içerisinde gözlemlendi.
Yerçekimsiz Ortamda Yaşam
Dünya üzerindeki doğal ortamlarında tırtıllar, krizalitlerini oluşturmak için yerçekiminin sağladığı yön duygusundan faydalanır ve uygun yüzeyler ararlar. Ancak yörüngedeki mikrogravite ortamında yukarı ve aşağı kavramlarının ortadan kalkması, tırtılların alışılmış hareket kalıplarını değiştirmesini zorunlu kıldı. Deney süresince tırtıllar, herhangi bir dal veya yaprak desteği olmaksızın, yaşam alanlarının iç yüzeyine tutunarak krizalitlerini oluşturmayı başardı.
Bu süreç, canlıların yerçekimi referansı olmadan da metamorfoz sürecini başarıyla yürütebileceğini kanıtladı. Raporlara göre, 30 Kasım tarihinde ilk iki kelebek krizalitlerinden çıkarken, diğer iki tırtıl da kısa bir süre sonra aynı dönüşümü tamamladı.
Eğitim ve Bilimsel Değer
Deneyin temel amaçlarından biri, öğrencilerin tanıdık bir yaşam döngüsünü alışılmadık bir ortamda gözlemlemelerini sağlamaktı. Painted Lady kelebeklerinin seçilme nedeni, bu türün bahçelerde ve günlük hayatta sıkça rastlanan, kolay gözlemlenebilir bir canlı olmasıydı. Bu proje, uzay araştırmalarının her zaman devasa donanımlar gerektirmediğini, küçük ölçekli çalışmaların da canlıların uzay koşullarına uyum sağlama kapasitesini anlamak adına kritik bilgiler sunduğunu gösterdi. Canlıların bu zorlu ortamdaki dayanıklılığı, gelecekteki uzay biyolojisi çalışmaları için önemli bir referans noktası oluşturuyor.
