Danimarka'da yürütülen yenilikçi bir klinik çalışma, şizofreni hastalarının yaşadığı işitsel halüsinasyonlarla mücadelede sanal gerçeklik (VR) teknolojisinin etkili olabileceğini ortaya koydu. 27 yıl boyunca zihnindeki seslerle yaşayan 53 yaşındaki Vibeke Andersen, bu deneysel tedavi sayesinde sağlığına kavuştuğunu ifade etti.
Kopenhag Üniversitesi bünyesindeki VIRTU Araştırma Grubu tarafından geliştirilen yöntemde, hastaların duyduğu sesler özel yazılımlar aracılığıyla sanal bir avatar formuna dönüştürülüyor. Hasta, sanal gerçeklik gözlüğünü taktığında bu avatarla yüzleşerek, zihnindeki seslere karşı bir savunma mekanizması geliştiriyor ve kontrolü yeniden ele alıyor. Terapistler, bu süreci hastanın iç dünyasındaki karmaşayı dışsallaştırarak somut bir zemine oturtmak olarak tanımlıyor.
The Lancet Psychiatry dergisinde 2025 yılında yayımlanan araştırma sonuçları, VR terapisinin standart tedavi yöntemlerine kıyasla halüsinasyonların şiddetini önemli ölçüde düşürdüğünü kanıtladı. 270 katılımcı üzerinde gerçekleştirilen denemelerde, hastaların sesleri duyma sıklığının azaldığı gözlemlendi. Tedavi sürecini tamamlayan Andersen, beş yıldır hiçbir ses duymadığını ve sosyal hizmet uzmanı olmak için eğitim almaya başladığını belirtti.
Araştırma ekibinin başındaki isim Doçent Louise Birkedal Glenthøj, yöntemin herkes için uygun olmayabileceğini ancak doğru rehberlikle güvenli bir seçenek sunduğunu vurguladı. Ekip, şu anda psikoz, yeme bozuklukları ve sosyal kaygı gibi farklı alanlarda da VR uygulamalarını test etmeye devam ediyor.
Gelecek hedefleri arasında, hastaların klinik ortam dışında da kullanabileceği yapay zeka destekli sanal terapistlerin geliştirilmesi yer alıyor. Bu sayede, terapi sürecinin ev ortamında pekiştirilmesi ve daha geniş kitlelere ulaşılması amaçlanıyor. Uzmanlar, ağır psikiyatrik vakalarda yapay zeka kullanımının etik kurallar çerçevesinde ve sıkı klinik denetimle yapılması gerektiğinin altını çiziyor.
