Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, HPV aşısının Türkiye'nin ulusal aşı takvimine eklenmesi taleplerine yönelik değerlendirmelerin devam ettiğini duyurdu. Bakan Memişoğlu, bazı bilim insanlarının Türkiye'nin kendine has HPV profili nedeniyle ulusal aşılamaya ihtiyaç duyulmadığı yönünde görüş bildirdiğini ifade etti. Bu açıklamalar, kamuoyunda ve kadın sağlığı savunucuları arasında geniş yankı uyandırdı.
Türkiye'nin HPV profili ve tarama verileri
Türkiye, 2014 yılından bu yana 30-65 yaş aralığındaki kadınlara yönelik HPV-DNA temelli tarama programı yürütüyor. Bakanlık verilerine göre, 2020 yılında taranan yaklaşık 4,1 milyon kadında HPV pozitiflik oranı yüzde 4,39 olarak kaydedildi. Uzmanlar, hastane başvurularına dayalı küçük ölçekli çalışmalar ile genel tarama sonuçlarının farklı popülasyonları temsil ettiğini ve bu nedenle oranların değişkenlik gösterebileceğini vurguluyor.
Ülkedeki HPV genotip dağılımı incelendiğinde, HPV-16 ve HPV-18 tiplerinin rahim ağzı kanserlerinde baskın olduğu görülüyor. Ancak Türkiye'deki veriler, dünya genelindeki ortalamalara kıyasla bazı farklılıklar gösteriyor. Yine de invaziv rahim ağzı kanserlerinin üçte ikisinden fazlası bu iki yüksek riskli tip ile ilişkilendiriliyor.
Aşılama stratejileri ve küresel deneyimler
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), rahim ağzı kanserini önlemek için 9-14 yaş aralığındaki kız çocuklarının aşılanmasını temel strateji olarak kabul ediyor. İngiltere'de yapılan ve The Lancet dergisinde yayımlanan bir araştırma, okul temelli aşılama programlarının genç kadınlarda kansere bağlı ölümleri sıfıra indirdiğini kanıtladı. Bu veriler, aşının koruyucu gücünün toplumsal düzeyde ne kadar etkili olduğunu ortaya koyuyor.
Türkiye'de ise HPV aşılarının ücretsiz sunulması konusu uzun süredir tartışılıyor. Daha önce 2025 sonuna kadar aşılama programının başlatılacağı yönünde açıklamalar yapılmış olsa da, süreç henüz hayata geçirilmiş değil. Sağlık otoriteleri, bilimsel değerlendirmelerin ardından aşının programa dahil edilip edilmeyeceğine karar verileceğini belirtiyor.
