Türkiye ve Azerbaycan arasındaki köklü ilişkiler, son dönemde ekonomik boyutları ve siyasi beklentiler üzerinden yeni bir tartışma zeminine taşındı. İki ülke arasındaki "tek millet, iki devlet" söylemi, yerini daha pragmatik ve egemenlik odaklı bir ilişki modeline bırakıyor.
Tartışmaların merkezinde, Azerbaycan hükümetine yakınlığıyla bilinen Day.az internet sitesinde yayımlanan bir makale yer alıyor. Söz konusu yazıda, Azerbaycan bütçesinin Türkiye için bir "yedek fon" olarak görülmemesi gerektiği vurgulanarak, "Kardeşler, evet. Cüzdan, hayır" mesajı verildi. Bu çıkış, Bakü'nün Türkiye'nin ekonomik zorluklarına karşı mali bir kurtarıcı rolü üstlenmek istemediği şeklinde yorumlandı.
Ekonomik veriler, iki ülke arasındaki ticari bağların derinliğini ortaya koyuyor. Azerbaycan devlet enerji şirketi SOCAR, Türkiye'deki en büyük yabancı yatırımcı konumunda bulunuyor. Şirketin enerji, petrokimya ve lojistik alanındaki toplam yatırımları 18 milyar doları aşarken, STAR rafinerisi ve Petkim gibi kritik varlıklar bu iş birliğinin temelini oluşturuyor. Ancak Bakü, bu yatırımları siyasi bir baskı aracı olarak değil, karşılıklı kazanç sağlayan ticari projeler olarak tanımlıyor.
Siyasi analistler, 2020 yılındaki İkinci Karabağ Savaşı sonrası Azerbaycan'ın dış politikasında belirgin bir değişim yaşandığına dikkat çekiyor. Savaş dönemindeki "abi-kardeş" ilişkisinin yerini, egemen ve eşit bir müttefiklik anlayışına bıraktığı belirtiliyor. İlham Aliyev'in, Azerbaycan'ın silahlarını kendi bütçesiyle satın aldığına dair açıklamaları, bu bağımsız duruşun bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
Uzmanlar, Azerbaycan'ın Türkiye ile olan ilişkisini İran veya Rusya ile kurduğu gibi tamamen eşit bir temelde sürdürme arzusunda olduğunu ifade ediyor. Türkiye tarafı ise ilişkileri yardım veya borçlanma üzerinden değil, karşılıklı yatırım ve ortak projeler üzerinden tanımlamaya devam ediyor. Sonuç olarak, Bakü yönetimi stratejik ortaklığı korumakla birlikte, Türkiye'nin kamu maliyesine doğrudan destek sağlama konusunda mesafeli bir tutum sergiliyor.
