ABD Enerji Bakanlığı, yarı iletken üretimi ve enerji sektöründeki stratejik önemi nedeniyle helyumu kritik madde olarak sınıflandırdı. Cuma günü alınan bu karar, helyum üreticileri için yeni federal fonların kapısını açarken, maddenin hükümet tarafından daha yakından izlenmesine olanak tanıyacak. ABD yönetimi, bu adımla birlikte kritik malzemelerde dışa bağımlılığı azaltmayı ve yerli imalat sanayisini güçlendirmeyi hedefliyor.
Helyum, dünya genelinde ağırlıklı olarak doğal gaz işleme süreçlerinde yan ürün olarak elde ediliyor. ABD, Katar ve Rusya, küresel üretimin merkezinde yer alan ülkeler olarak öne çıkıyor. Ancak jeopolitik gerilimler ve bölgesel çatışmalar, tedarik zincirinde ciddi aksamalara yol açıyor. Özellikle Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik endişeleri Katar'ın ihracatını sekteye uğratırken, Rusya'nın nisan ayında iç piyasayı korumak için getirdiği ihracat kısıtlamaları piyasadaki baskıyı artırdı.
Avrupa ise helyum tedarikini güvence altına almakta büyük zorluklarla karşı karşıya bulunuyor. Avrupa Birliği, 2024 yılı itibarıyla Rus helyumunun doğrudan ithalatını yasaklamış durumda. Buna rağmen, Rusya'dan gelen sevkiyatların Çin üzerinden transit geçişlerle Avrupa pazarlarına ulaşmaya devam ettiği belirtiliyor. Çin'in temmuz ayında gaza yönelik geçici ihracat yasağı getirmesi, Avrupa'nın tedarik kanallarındaki belirsizliği daha da derinleştirdi.
ABD Enerji Bakanı Chris Wright, Trump yönetiminin Amerikan istihdamını desteklemek ve ulusal güvenliği güçlendirmek amacıyla yerli üretimi yeniden ayağa kaldırdığını vurguladı. Wright, "İhtiyaç duyulan malzemelerin temin edildiğinden emin oluyoruz" ifadesiyle yerli üretimin önemine dikkat çekti. Küresel çapta yaşanan bu gelişmeler, teknoloji ve enerji sektörleri için vazgeçilmez olan helyumun, önümüzdeki dönemde uluslararası ticaretin en hassas konularından biri olmaya devam edeceğini gösteriyor.
