Özellikle futbol, basketbol ve kayak gibi yüksek efor gerektiren spor dallarında sıkça karşılaşılan ön çapraz bağ yaralanmaları, cerrahi müdahale sonrasında titiz bir rehabilitasyon süreci gerektiriyor. Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. İbrahim Azboy, ameliyat sonrası dönemde hastaların en büyük hatasının sahalara erken dönme isteği olduğunu ifade ediyor.
Kas kuvveti kriteri hayati önem taşıyor
Uzmanlar, ameliyat edilen dizin fonksiyonel olarak hazır hale gelmeden spora başlanmasının, cerrahi olarak yerleştirilen bağların yeniden yırtılmasına neden olabileceği konusunda uyarıyor. Prof. Dr. Azboy, ameliyatlı dizin kas kuvvetinin, sağlam olan dizin yaklaşık yüzde 90 seviyesine ulaşması gerektiğini belirtiyor. Bu hedefe ulaşmadan yapılan zorlayıcı hareketler, dizde dengesizliğe ve yeni yaralanmalara davetiye çıkarıyor.
İyileşme süreci kişiye özel planlanmalı
Rehabilitasyonun tedavinin en önemli parçası olduğunu vurgulayan Azboy, spora dönüş için sadece geçen sürenin yeterli olmadığını, kas kuvveti ve denge testlerinin belirleyici olduğunu kaydediyor. İyileşme süreci ortalama 6 ile 9 ay arasında değişirken, hastaların kendi süreçlerini başkalarıyla kıyaslamaması gerektiği hatırlatılıyor. Özellikle genç sporcularda görülen hızlı dönme eğilimi, yeniden sakatlanma riskini ciddi oranda artırıyor.
Risk faktörleri göz ardı edilmemeli
Yeniden yırtılma riskinin sadece spora erken başlamakla sınırlı olmadığı, hastaların anatomik yapılarının da süreci etkilediği belirtiliyor. Tibia kemiğindeki eğim, diz bağlarındaki genel gevşeklik ve daha önce geçirilmiş menisküs yırtıkları gibi faktörler, risk oranını yükselten unsurlar arasında yer alıyor. Ayrıca kadın hastalarda anatomik nedenlerle yeniden yaralanma riskinin daha yüksek olabildiği ifade ediliyor.
Uzmanlar, hastaların mutlaka hekim kontrolünde, kademeli bir fiziksel aktivite programı uygulaması gerektiğini vurguluyor. Dizin fonksiyonel yeterliliği test edilmeden ve gerekli kas gücü kazanılmadan spora başlamak, tekrar ameliyat olma riskini beraberinde getiriyor. Bu nedenle hastaların sabırlı olması ve hekim onayı almadan yüksek tempolu aktivitelere geçmemesi büyük önem taşıyor.
