Deniz suyu sıcaklıklarının artmasıyla birlikte dünya genelinde ciddi bir tehdit altına giren mercan resifleri için umut verici bir gelişme yaşandı. Stanford Üniversitesi'nden bilim insanları, ağarma süreciyle ölme noktasına gelen mercanların, sağlıklı mercanlarla temas ettirilerek kısa sürede eski sağlığına kavuşabildiğini ortaya koydu.
Mercan ağarması, deniz suyunun aşırı ısınması sonucu mercanların enerji ihtiyaçlarını karşılayan mikroskobik algleri dışarı atmasıyla meydana gelen kritik bir süreçtir. Bu durum mercanları açlığa ve ölüme sürükler. Ancak Science Advances dergisinde yayımlanan yeni çalışma, bu sürecin geri döndürülebilir olduğunu gösteriyor. Araştırmacılar, laboratuvar ortamında yaptıkları deneylerde, ağarmış mercanların sağlıklı klonlarıyla temas ettirildiğinde aralarında besin geçişine izin veren kanallar oluştuğunu tespit etti.
Deney sonuçlarına göre, sağlıklı mercanlardan ağarmış olanlara geçen yararlı algler, mercan dokusu içinde hızla çoğalmaya başlıyor. İkinci haftada alglerin her dört günde bir ikiye katlandığı gözlemlenirken, bu hızın doğal mercanlardakinden yaklaşık 10 kat daha fazla olduğu belirtiliyor. Bu yöntem sayesinde ağarmış mercanlar, sağlıklı olanlardan ayrıldıktan sonra bile iyileşme süreçlerini sürdürebiliyor.
Bununla birlikte uzmanlar, yöntemin okyanuslarda geniş ölçekli uygulamaya geçmesi için henüz erken olduğu konusunda uyarıyor. En büyük kısıtlayıcı faktör ise mercanların dokularının birleşebilmesi için genetik açıdan özdeş olmaları gerektiği gerçeği. Yani her hasarlı mercan için sağlıklı bir ikizine ihtiyaç duyuluyor. Profesör Steve Palumbi ve ekibi, bu yöntemin sıcak hava dalgalarını doğrudan engellemediğini, ancak mercanların bu stresli dönemlerden daha dirençli çıkmasına yardımcı olabileceğini vurguluyor.
Küresel Mercan Resifi İzleme Ağı verilerine göre, son 40 yılda dünya genelindeki resifler canlı mercan varlığının yüzde 10'unu kaybetti. Sadece 2023-2024 yılları arasında kaydedilen yüzde 9'luk kayıp, durumun vahametini gözler önüne seriyor. Bilim insanları, bu restorasyon tekniğinin uzun vadede mercan bahçelerini korumak için önemli bir araç olabileceğini, ancak iklim değişikliğiyle mücadelenin ve emisyon azaltımının resiflerin geleceği için temel şart olduğunu belirtiyor.
