Kuzeydoğu Ege Denizi'nde yer alan ve yaklaşık 250 kişinin yaşadığı Agios Efstratios adası, yenilenebilir enerjiye geçiş sürecinde Avrupa'nın dikkat çeken başarı hikayelerinden birine dönüştü. Geçmişte tamamen fosil yakıtlara bağımlı olan ada, hayata geçirilen Ai Stratis – Yeşil Ada projesi sayesinde bugün elektrik ihtiyacının yüzde 91'ini yenilenebilir kaynaklardan karşılıyor.
Hibrit sistemle gelen sürdürülebilirlik
Ada genelinde kurulan hibrit enerji sistemi; 900 kW gücünde bir rüzgâr türbini, 225 kW kapasiteli güneş enerjisi santrali, gelişmiş batarya depolama üniteleri ve gerçek zamanlı enerji yönetim yazılımından oluşuyor. Bu sistem, üretilen enerjinin verimli kullanılmasını sağlarken, ihtiyaç fazlası elektriğin depolanmasına da olanak tanıyor. Özellikle kış aylarında, yenilenebilir kaynaklardan elde edilen fazla enerji, toplam 500 metreküp kapasiteli dört büyük sıcak su deposunda biriktirilerek adanın ısınma ihtiyacını karşılamak için kullanılıyor.
Proje, yıllık yaklaşık bin ton CO2 salımının önüne geçerek çevresel açıdan büyük bir kazanım sağlıyor. Yerel halk, özellikle ısınma maliyetlerindeki düşüş ve sistemin sessiz çalışması nedeniyle bu dönüşümden oldukça memnun. Adada konukevi işleten Charalambos Makris, sistemin ekonomik ve konforlu olduğunu belirterek, fosil yakıtlı kazanlara olan ihtiyacın tamamen ortadan kalktığını ifade ediyor.
Finansman ve mevzuat zorlukları
Toplam 7,23 milyon euroluk bütçeye sahip olan projenin finansmanının yüzde 85'i Avrupa Birliği Uyum Politikası fonlarından, yüzde 15'i ise Yunanistan ulusal kaynaklarından sağlandı. Projenin kurulum aşamasında rüzgâr türbininin taşınması gibi lojistik engellerin yanı sıra, Yunanistan'ın mevcut enerji mevzuatının bu tür yenilikçi sistemlere tam uyum sağlamaması gibi bürokratik zorluklar da yaşandı. Yenilenebilir Enerji Kaynakları ve Tasarruf Merkezi (CRES) yetkilileri, bu pilot uygulamanın mevzuatın geliştirilmesi için önemli bir deneyim sunduğunu belirtiyor.
Ai Stratis'te elde edilen bu başarı, Tilos, İkaria ve Astypalea gibi diğer Yunan adaları için de sürdürülebilir enerji modelleri geliştirilmesinde bir rehber niteliği taşıyor. Belediye yetkilileri, bu modelin sadece ada ölçeğinde değil, ülke genelinde yaygınlaştırılması gereken bir vizyon olduğunu vurguluyor.
