Astronomlar, yaklaşık 20 yıldır gizemini koruyan hızlı radyo patlamaları (FRB) konusunda önemli bir keşfe imza attı. FRB 20240304B olarak adlandırılan sinyalin, günümüzden 10,6 milyar yıl önce, evren henüz 3 milyar yaşındayken meydana geldiği belirlendi. Bu bulgu, kaynağı tespit edilebilen hızlı radyo patlamaları arasında mesafe rekorunu kırdı.
Teknolojik iş birliği ile gelen başarı
Sinyal, Güney Afrika'da bulunan MeerKAT radyo teleskobu ve gerçek zamanlı tespit sistemi MeerTRAP aracılığıyla yakalandı. Araştırmacılar, sinyalin Dünya'ya ulaşırken yaşadığı gecikmeleri analiz ederek kaynağın uzaklığını hesapladı. İlk aşamada yer tabanlı teleskoplarla görüntülenemeyen kaynak, NASA'nın James Webb Uzay Teleskobu'nun kızılötesi kamerası sayesinde tespit edildi. Teleskop, sinyalin geldiği noktada oldukça küçük, sönük ve yoğun yıldız oluşumuna sahip genç bir galaksi olduğunu doğruladı.
Kozmik bir el feneri
Bilim insanları, bu tür patlamaların magnetar adı verilen güçlü manyetik alanlara sahip nötron yıldızlarından kaynaklanabileceği üzerinde duruyor. Ancak keşfin asıl önemi, sinyalin milyarlarca yıllık yolculuğu sırasında geçtiği uzay ortamı hakkında sunduğu verilerde yatıyor. Radyo dalgaları, galaksiler arası boşluktaki elektrik yüklü parçacıklar ve manyetik alanlarla etkileşime girerek özelliklerini değiştiriyor.
Sidney Üniversitesi'nden araştırmacı Manisha Caleb, bu sinyallerin evrenin uzak geçmişine dair eşsiz bir bakış sunduğunu ifade ediyor. Astronomlar, bu "kozmik el fenerleri" sayesinde evrenin yaklaşık yüzde 80'lik bir zaman dilimindeki madde dağılımını ve manyetik yapısını inceleme fırsatı buluyor. Araştırmacılar, benzer uzaklıklardan gelen yeni sinyallerle kozmik tarihin erken dönemlerine dair daha fazla bilgi edinmeyi hedefliyor.
