İshal ve kusmaya yol açan Shigella bakterisi, geleneksel bulaşma yollarının ötesine geçerek özellikle ABD ve İngiltere'de cinsel temas yoluyla yaygınlaşmaya başladı. Yapılan araştırmalar, bakterinin birçok türünün standart antibiyotik tedavilerine karşı direnç kazandığını ve bu durumun tedavi süreçlerini zorlaştırdığını ortaya koyuyor.
İlaç direnci hızla artıyor
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) verilerine göre, 2011 yılında rastlanmayan "yaygın ilaç dirençli" Shigella vakaları, 2023 yılı itibarıyla yüzde 8,5 seviyesine yükseldi. İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı (UKHSA) ise bazı bakteri türlerinde antibiyotik direncinin yüzde 94'ü aştığını bildirdi. Uzmanlar, bu direnç artışının küresel bir eğilim olduğunu ve hastaneye yatış oranlarını ciddi şekilde etkilediğini vurguluyor.
Bilim insanları, bu direnç gelişiminin arkasında bystander resistance (dolaylı direnç) mekanizmasının olabileceğini düşünüyor. Başka cinsel yolla bulaşan hastalıkların tedavisi için kullanılan antibiyotiklerin, vücuttaki Shigella bakterilerini baskılayarak dirençli olanların hayatta kalmasını ve çoğalmasını kolaylaştırdığı tahmin ediliyor.
Bulaşma yolları ve korunma
Shigella, enfekte kişinin dışkısındaki bakterilerin ağız yoluyla vücuda girmesiyle bulaşıyor. Cinsel temas sırasında hijyen kurallarına uyulmaması, bakterinin yayılımını hızlandırıyor. Enfeksiyon; şiddetli ishal, kanlı dışkı, ateş ve ciddi sıvı kaybı gibi yaşamı tehdit eden komplikasyonlara yol açabiliyor.
Sağlık otoriteleri, enfeksiyon riskini azaltmak için şu önlemleri öneriyor:
- Cinsel ilişkiden önce ve sonra ellerin ve genital bölgenin sabunla temizlenmesi.
- Prezervatif ve oral bariyer kullanımı.
- Cinsel oyuncakların düzenli dezenfekte edilmesi.
- İshal şikayeti olan kişilerle cinsel temastan kaçınılması.
Uzmanlar, belirti gösteren bireylerin vakit kaybetmeden test yaptırması ve tıbbi destek alması gerektiği konusunda uyarıyor. Shigella'nın bulaşıcılığının oldukça yüksek olduğu ve çok az miktardaki bakterinin bile enfeksiyon başlatabildiği hatırlatılıyor.
