İsrail'in Ekim 2023'te başlattığı ve üç yılı geride bırakan Gazze saldırıları, bölgede eşi benzeri görülmemiş bir insani yıkıma yol açtı. Resmi verilere göre, saldırılarda hayatını kaybedenlerin sayısı 74 bin 250'ye yükselirken, bölgeye atılan 200 bin ton bomba Gazze'nin fiziksel yapısını neredeyse tamamen değiştirdi.
Altyapı ve Sosyal Yaşam Çöktü
Gazze Şeridi'ndeki yapı stokunun yüzde 90'ı kullanılamaz hale gelirken, 2.2 milyonluk nüfusun 1.9 milyonu evsiz kaldı. Ekonomik faaliyetlerin yüzde 92'sinin durduğu bölgede işsizlik oranı yüzde 78 seviyelerine ulaştı. Temel hizmetlere erişim imkansız hale gelirken, hanelerin yüzde 91'inde su şebekesi çalışmıyor ve elektrik altyapısı tamamen devre dışı kalmış durumda. Eğitim sistemi de büyük darbe aldı; yaklaşık 200 bin çocuk eğitim hakkından mahrum bırakıldı.
Sağlık ve Kültürel Miras Hedefte
Sağlık sistemi çöküşün eşiğinde bulunuyor. Bölgedeki 36 hastaneden sadece 19'u faaliyet gösterebiliyor ancak bu tesislerin hiçbiri tam kapasiteyle hizmet veremiyor. Özellikle kadın sağlığı üzerindeki etkiler yıkıcı oldu; saldırıların ilk dokuz ayında düşük vakalarında yüzde 300 oranında artış kaydedildi. Ayrıca, 12 bin 400 kadın hayatını kaybederken, binlerce kişi ömür boyu sürecek yaralanmalarla karşı karşıya kaldı.
İsrail ordusu, yalnızca sivil yerleşimleri değil, bölgenin kültürel mirasını da hedef aldı. Gazze'deki 325 arkeolojik ve tarihi alandan 208'i doğrudan saldırılarla tahrip edildi. Gazze'nin yüzde 70'inin işgal altında olduğu mevcut durumda, 2 milyondan fazla insan bölgenin yüzde 30'undan daha küçük bir alana sıkışmış durumda.
Sorumluluk Tartışmaları
Uluslararası kamuoyunda İsrail'in "her şey 7 Ekim'de başladı" söylemi, bölgedeki tarihsel arka planı göz ardı ettiği gerekçesiyle eleştiriliyor. Sosyal ağlarda ve çeşitli platformlarda, 7 Ekim öncesinde de Gazze'nin abluka altında olduğu, etnik temizlik ve işgal politikalarının sürdüğü hatırlatılıyor. İsrail'in işlediği savaş suçlarına karşı uluslararası yaptırımların uygulanmaması, bölgedeki gerilimin ve insani dramın devam etmesine neden olan temel faktörler arasında gösteriliyor.
