Sosyal güvenlik sistemi, çalışma hayatının her aşamasında milyonlarca vatandaşı yakından ilgilendiriyor. Ancak sistemin karmaşık yapısı, özellikle emeklilik statüsünün belirlenmesi konusunda kulaktan dolma bilgilerin ve yanlış anlaşılmaların yayılmasına neden oluyor. Son dönemde sıkça gündeme gelen son 7 yıl kuralı da bu yanlış anlaşılmaların başında geliyor.
Kuralın Geçerlilik Tarihi Önemli
Uzmanlar, 2829 sayılı kanun kapsamında uygulanan son 7 yıl kuralının, 30 Nisan 2008 tarihinden önce sigortalı çalışmaya başlayanlar için geçerliliğini koruduğunu vurguluyor. Bu kurala göre, farklı statülerde (SSK, BAĞ-KUR, Emekli Sandığı) çalışması bulunan kişilerin emeklilik işlemleri, son 2520 günlük fiili hizmet süresi içinde en fazla prim ödenen statüye göre gerçekleştiriliyor. Hizmet sürelerinin eşit olması durumunda ise son statü esas alınıyor.
Öte yandan, 30 Nisan 2008 tarihinden sonra ilk defa sigortalı olanlar için durum tamamen farklılık gösteriyor. 5510 sayılı kanuna tabi olan bu grup için artık son 7 yıl kuralı uygulanmıyor. Bu kişiler için emeklilik statüsü belirlenirken, tüm çalışma hayatı boyunca hangi statüde daha fazla prim günü biriktirildiğine bakılıyor.
Esnafın Prim Düzenlemesi
Sosyal güvenlik gündemindeki bir diğer önemli konu ise küçük esnafın prim gün sayısı. BAĞ-KUR primlerinin 9000 günden 7200 güne indirilmesi yönündeki beklentiler 2023 yılından bu yana devam ediyor. Yetkililer, bu konuda yasal bir düzenleme yapılacağını belirtse de, düzenlemenin yasalaşmasının hemen yürürlüğe gireceği anlamına gelmediği konusunda uyarıyor.
Yurt Dışı Borçlanması ve Emeklilik
Yurt dışında çalışan vatandaşlar için de emeklilik şartları özel kurallara tabi tutuluyor. Yurt dışı borçlanması yaparak emekli olan kişilerin, emekli aylığı alabilmeleri için yurt dışındaki çalışmalarını sonlandırmaları gerekiyor. Çalışmaya devam edenlerin emekli aylıkları, borçlanma yoluyla emekli olsalar dahi kesiliyor.
Sosyal güvenlik sistemindeki bu tür teknik detaylar, vatandaşların emeklilik planlarını doğrudan etkiliyor. Bu nedenle, kulaktan dolma bilgiler yerine Sosyal Güvenlik Kurumu'nun resmi açıklamalarının ve güncel mevzuatın takip edilmesi büyük önem taşıyor.
