ABD'deki Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) bünyesinde yürütülen kapsamlı bir araştırma, kolon kanseri hücrelerinin vücudun farklı bölgelerine yayılma sürecini yöneten hücresel mekanizmayı gün yüzüne çıkardı. Bilim insanları, kanser hücrelerinin normalde hasarlı dokuları onarmak için kullanılan biyolojik bir sistemi kendi çıkarları doğrultusunda manipüle ettiğini belirledi.
YAP1 Proteini ve Onarım Programı
Araştırmanın merkezinde, sağlıklı dokuların yenilenmesi sürecinde aktif olan YAP1 adlı protein yer alıyor. Kolon kanseri hücreleri, bağırsaklarda ciddi bir hasar veya enfeksiyon durumunda devreye giren bu doğal onarım programını ele geçirerek, tümörün bulunduğu bölgeden ayrılmasını ve başka organlara metastaz yapmasını kolaylaştırıyor. Yapılan incelemelerde, başka organlara yayılan kanser hücrelerinde YAP1 tarafından kontrol edilen genlerin çok daha aktif olduğu gözlemlendi.
Beslenme ve Seramid Bağlantısı
Çalışmanın dikkat çeken bir diğer boyutu ise beslenme alışkanlıkları ile kanserin yayılması arasındaki ilişki oldu. Yüksek yağ içeren beslenme düzeninin, farelerde seramid adı verilen yağ moleküllerinin üretimini artırdığı tespit edildi. Bu moleküller, YAP1 proteininin baskılanmasını engelleyerek hücre çekirdeğine girmesini ve yayılmayı tetikleyen genleri aktive etmesini sağlıyor.
Gelecekteki Tedavi Potansiyeli
Araştırmacılar, fare modelleri üzerinde yaptıkları deneylerde seramid üretiminden sorumlu olan DEGS1 ve DEGS2 adlı enzimleri hedef alarak kolon kanserinin karaciğere yayılma oranını önemli ölçüde düşürmeyi başardı. Bu bulgular, kanserin yayılmasını önlemeye yönelik yeni nesil ilaçların geliştirilmesi için umut verici bir kapı aralıyor.
Ancak bilim insanları, seramidlerin sağlıklı dokularda da hayati görevleri bulunduğuna dikkat çekerek, geliştirilecek tedavilerin yalnızca kanserli hücreleri hedef alması gerektiğini vurguluyor. Ayrıca, mevcut bulguların henüz hücresel modeller ve fare deneylerine dayandığı, bu nedenle hastalar için doğrudan bir beslenme önerisi niteliği taşımadığı belirtiliyor.
