İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu temasları sırasında ABD yönetimine Hürmüz Boğazı'ndaki krizi çözmeyi hedefleyen 7 günlük bir yol haritası sundu. Tahran'ın önerisi, boğazın yeniden açılması karşılığında Washington'ın deniz ablukasını kaldırmasını, petrol yaptırımlarına son vermesini ve dondurulmuş 12 milyar dolarlık İran varlığını serbest bırakmasını talep ediyor.
Kapsamlı pazarlık arayışı
Analizler, İran'ın bu teklifinin sadece Hürmüz Boğazı ile sınırlı olmadığını, Gazze, Lübnan ve Yemen'deki çatışmaları da kapsayan geniş bir bölgesel pazarlığın parçası olduğunu gösteriyor. Tahran, ekonomik ve siyasi kazanımların nükleer görüşmelerden önce elde edilmesini isterken, Washington nükleer programı diğer başlıklardan ayrı tutmayı hedefliyor. Uzmanlar, İran'ın bu hamlesiyle ABD'deki ara seçimler öncesinde enerji fiyatları üzerinden baskı kurmaya çalıştığını değerlendiriyor.
ABD'den yaptırım vurgusu
ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın sunduğu teklifi reddettiğini açıkladı. Washington yönetimi, İran'ın ekonomik olarak zor durumda olduğunu belirterek, mevcut yaptırımların Tahran'ı daha fazla taviz vermeye zorlayacağı görüşünü koruyor. İki ülke arasındaki temel anlaşmazlık, müzakerelerin hangi sırayla yürütüleceği ve Hürmüz Boğazı'nın gelecekteki yönetim biçimi üzerinde düğümleniyor.
Küresel enerji piyasaları için kritik öneme sahip olan Hürmüz Boğazı'ndaki belirsizlik devam ederken, tarafların stratejik öncelikleri arasındaki uçurum uzlaşmayı zorlaştırıyor. İran, boğazdaki konumunu koruyarak savaş sonrası dönem için elini güçlendirmek isterken, ABD yönetimi nükleer dosya başta olmak üzere kapsamlı bir geri adım atılmasını bekliyor.
