Uganda Halk Savunma Kuvvetleri (UPDF), Türkiye ile sürdürülen savunma ve askeri iş birliği anlaşmalarının derhal geçerli olmak üzere askıya alındığını duyurdu. Ordu sözcüsü Chris Magezi tarafından yapılan açıklamada, kararın iki ülke arasındaki çözülmemiş meseleler giderilene kadar yürürlükte kalacağı ifade edildi. Söz konusu gelişme, Ankara ile Kampala arasında aylardır devam eden diplomatik gerilimin bir sonucu olarak değerlendiriliyor.
İade Talebi ve Diplomatik Gerilim
İki ülke arasındaki ilişkilerin gerilmesine neden olan temel konunun, Uganda Devlet Başkanı Yoweri Museveni'nin muhalifi olarak bilinen siyasi yorumcu Fred Lumbuye'nin Türkiye'den iade edilmesi talebi olduğu belirtiliyor. Lumbuye hakkında Uganda makamları tarafından şiddete teşvik ve yanlış bilgi yayma gibi suçlamalarla 15 ayrı yakalama kararı bulunuyor. Uganda Genelkurmay Başkanı Muhoozi Kainerugaba, son dönemde Türkiye'ye yönelik sert açıklamalarda bulunarak iade talebini yinelemişti.
Protestolar ve Büyükelçilik Faaliyetleri
Gerilim, başkent Kampala'daki Türkiye Büyükelçiliği önünde düzenlenen protestolara da yansıdı. Uganda Yurtseverler Birliği'ne bağlı gruplar, Türkiye'nin Lumbuye'nin ülkede kalmasına izin vermesini eleştiren gösteriler düzenledi. Bu protestolar nedeniyle Türkiye'nin Kampala Büyükelçiliği 18 Eylül tarihinde faaliyetlerine ara vermek zorunda kaldı. Kainerugaba'nın daha önce Türkiye'ye yönelik diplomatik ilişkileri kesme ve Türk Hava Yolları'nın faaliyetlerini engelleme gibi sıra dışı tehditlerde bulunduğu da biliniyor.
On Yıllık İş Birliği Tehlikede
Yaklaşık on yıldır devam eden savunma ortaklığı; askeri eğitim, silah tedariki, teknoloji transferi ve terörle mücadele gibi kritik alanları kapsıyordu. Uzmanlar, bu kararın sadece askeri değil, aynı zamanda Türkiye merkezli şirketlerin Uganda'daki büyük ölçekli altyapı projelerini de etkileyebileceği uyarısında bulunuyor. Somali'deki güvenlik operasyonlarında da ortak paydada buluşan iki ülke arasındaki bu kopuşun, bölgedeki güvenlik dengelerini nasıl etkileyeceği merak konusu olmaya devam ediyor.
