Norveç'in Fedje adası açıklarında, deniz yüzeyinin 150 metre altında yatan U-864 adlı Alman denizaltısı, hem tarihsel bir enkaz hem de güncel bir çevre sorunu olarak varlığını sürdürüyor. 1945 yılında İngiliz denizaltısı HMS Venturer tarafından batırılan bu gemi, tarihte dalmış bir denizaltının başka bir dalmış denizaltıyı vurduğu tek olay olarak kayıtlara geçmişti.
Tehlikeli Yük ve Çevresel Risk
Denizaltının enkazı, Japonya'ya taşınmak üzere yüklenmiş yaklaşık 65 ton cıva içeriyor. Uzmanlar, bu cıvanın deniz ortamına sızmasının ciddi bir ekolojik tehdit oluşturduğuna dikkat çekiyor. Cıva, biyolojik olarak parçalanamadığı için deniz tabanında uzun yıllar kalabiliyor ve mikroorganizmalar aracılığıyla besin zincirine sızabilen zehirli metilcıvaya dönüşebiliyor. Norveç makamları, bölgedeki balık ve kabuklu deniz canlılarını düzenli olarak izlese de, cıva seviyelerinin şu an için düşük ve istikrarlı olduğu belirtiliyor.
Kurtarma mı, Örtme mi?
Norveç Kıyı İdaresi (Kystverket), batığın akıbeti konusunda yıllardır süren bir tartışmanın merkezinde yer alıyor. 2026 yılında yapılan sınırlı bir operasyonda, batıktan çıkarılan cıva kaplarının büyük çoğunluğunun hasarlı olduğu ve sızıntı yaptığı tespit edildi. Bu durum, batığın tamamen çıkarılmasının, kirlenmiş tortuları karıştırarak daha büyük bir çevre felaketine yol açabileceği endişesini doğurdu.
Kurum, geniş kapsamlı bir kurtarma operasyonu yerine, batığın ve çevresindeki kirlenmiş deniz tabanının kalıcı olarak örtülmesini öneriyor. Ancak bu çözüm de uzun vadeli izleme ve bakım gerektirdiği için kesin bir nihai sonuç sunmuyor. Fedje sakinleri, kıyılarının hemen açığında yatan bu 81 yıllık savaş mirasının yarattığı belirsizlikle yaşamaya devam ederken, yetkililer hem teknolojik incelemeleri sürdürüyor hem de en güvenli yöntemi belirlemeye çalışıyor.
