NASA'ya ait Chandra X-Işını Gözlemevi, evrenin derinliklerinde daha önce benzerine rastlanmamış gizemli nesneler tespit etti. Alabama Üniversitesi'nden Mustafa Muhibullah'ın liderliğinde yürütülen araştırmada, kompakt ikili sistemler sınıfına giren bu yapıların alışılmadık davranışlar sergilediği belirlendi. Normal şartlarda karadelikler, nötron yıldızları veya beyaz cüceler gibi kompakt nesneler, çevrelerindeki yıldızlardan gaz çekerken yüksek enerjili X-ışınları yayarlar. Ancak yeni keşfedilen bu kaynaklar, çok düşük enerjili X-ışınları yaymaları ve buna karşılık yoğun miktarda morötesi ışık saçmalarıyla bilim dünyasını şaşırttı.
Aşırı yumuşak X-ışını kaynakları
Bilim insanları, bu nesneleri "aşırı yumuşak X-ışını kaynakları" olarak tanımlıyor. Uzmanlar, bu düşük enerjili ışınların, nesnelerden yayılan devasa miktardaki morötesi ışığın bir sızıntısı olabileceğini öngörüyor. Yıldızlararası gaz ve toz bulutları morötesi ışığı emdiği için bu tür yapıların tespit edilmesinin oldukça zor olduğu belirtiliyor. Samanyolu Galaksisi'nin düzlemindeki engeller nedeniyle henüz galaksimizde bu tür bir kaynağa rastlanmamış olsa da, evrenin genelinde çok sayıda benzer nesnenin gizlenmiş olabileceği tahmin ediliyor.
Astrofizik sırlarını aydınlatabilir
Araştırmacılar, bu yeni keşfin iki büyük astrofiziksel gizemi çözebileceğine inanıyor. İlk olarak, evrendeki gazların iyonlaşma sürecini sadece büyük sıcak yıldızların açıklayamadığı biliniyor; bu yeni kaynakların yaydığı yoğun morötesi ışığın bu duruma açıklık getirebileceği düşünülüyor. İkinci olarak, bu sistemlerin Ia tipi süpernova patlamalarının tetiklenme mekanizmalarını anlamada kilit rol oynayabileceği ifade ediliyor. Evrenin genişleme hızını ve karanlık enerjiyi ölçmek için standart belirteç olarak kullanılan bu patlamalar, uzayın evrimini anlamak açısından büyük önem taşıyor. Çalışmanın detayları 9 Eylül tarihinde Nature Astronomy dergisinde yayımlandı.
