Portekiz, akaryakıt fiyatlarında yaşanan keskin artışlarla yeni bir güne uyandı. Dizel fiyatlarının litre başına 2,169 avroya yükselmesiyle ülke tarihinde görülmemiş bir seviyeye ulaşılırken, benzin fiyatları da 2,142 avro ile 2022 yılındaki enerji krizinden bu yana en yüksek noktasına çıktı. Bu durum, yaşam maliyetleri üzerindeki baskıdan şikayetçi olan vatandaşları harekete geçirdi.
Protestolar ülke geneline yayıldı
Sabah saatlerinde Lizbon'u Almada'ya bağlayan 25 Nisan Köprüsü'nde toplanan sürücüler, uzun süreli korna eylemleriyle zamları protesto etti. Aynı saatlerde Setúbal bölgesindeki Sines rafinerisine doğru yola çıkan yaklaşık 100 araçlık bir konvoy, yavaş sürüş eylemiyle trafiği etkiledi. Sosyal medya üzerinden organize edilen gösterilerde, "Aileler artık dayanamıyor" yazılı pankartlar dikkat çekti.
Resmi kurumlar ve hükümetin yaklaşımı
Fiyat artışlarının ardından Enerji Hizmetleri Düzenleme Kurumu (ERSE) tarafından yürütülen çalışma, akaryakıt şirketlerinin fiyatlar üzerinde manipülasyon veya fırsatçılık yaptığına dair bir bulguya rastlamadı. Kurum, fiyat farklarının temel nedeninin vergi yükü ve uluslararası piyasalardaki rafinaj kapasitesi kısıtlamaları olduğunu belirtti. Portekiz Çevre ve Enerji Bakanı Maria da Graça Carvalho, konuyu yakından takip ettiklerini ifade etti.
Avrupa genelinde vergi tartışması
Akaryakıt fiyatlarındaki artış sadece Portekiz'in değil, Avrupa'nın genel sorunu haline geldi. Orta Doğu'daki çatışmaların ticaret rotaları üzerindeki olumsuz etkisi, enerji maliyetlerini yukarı çekmeye devam ediyor. Bu kapsamda Portekiz, Almanya, İtalya, Avusturya, Polonya ve İspanya'nın da aralarında bulunduğu ülkeler, petrol şirketlerinin elde ettiği yüksek kârlar üzerinden olağanüstü vergi alınması önerisini gündeme getirdi. Konunun, Eylül ayında İrlanda'da düzenlenecek maliye bakanları toplantısında detaylı bir şekilde ele alınması bekleniyor.
Hükümetin uyguladığı geçici vergi indirimlerine rağmen, tüketiciler üzerindeki mali yükün hafifletilmesi için daha kalıcı çözümler talep ediliyor. Uzmanlar, rafinaj kapasitesindeki sınırlamalar ve küresel tedarik zincirindeki aksaklıklar devam ettiği sürece fiyatların yüksek seyretmeye devam edebileceği konusunda uyarıyor.
