1641 yılında Kuzey Yarımküre’de yaz sıcaklığı olağanüstü düşük seviyelere gerilemişti. Buzul genişlemesi, kış aylarında Baltık Denizi, Tuna Nehri ve İstanbul Boğazı’nı tamamen dondurmuştu. Bu olağanüstü soğuk dönem, 17. yüzyıl boyunca süren uzun kışlar ve soğuk yazlarla karakterize edildi ve iklim bilimcileri tarafından “Küçük Buzul Çağı” olarak tanımlandı.
İklim krizi, Avrupa’da 30 Yıl Savaşları, Osmanlı’da Celali İsyanları ve Çin’de hanedan değişimi gibi büyük toplumsal çalkantılara yol açtı. Tarım üretimindeki düşüş, kıtlık ve açlık hastalıklarıyla birlikte Hindistan’da yaklaşık bir milyon, Japonya adalarında ise yarım milyon kişinin ölümüne neden oldu.
1648 yılı, Moskova’da “Tuz Ayaklanması” ve Fransa’da Fronde gibi isyanların yaşandığı, aynı iklim krizinin tetiklediği toplumsal huzursuzlukların doruk noktasıydı. Küçük Buzul Çağı’nın insan nüfusu üzerindeki etkisi, dünya nüfusunun üçte bir oranında azalmaya yol açtı; kalan nüfus ise daha zayıf ve sağlıksız bir yapıya büründü. Fransız askeri kayıtlarına göre, bu dönemde doğan nesiller ortalama üç santimetre daha kısa boyda oldu.
Bu tarihsel dönem, iklim değişikliğinin toplumsal yapıyı nasıl derinden etkileyebileceğinin erken bir örneği olarak tarih kitaplarında yerini alıyor.
