Türkiye'de çevre bilincini artırmak ve atık yönetimini ekonomiye kazandırmak amacıyla yürütülen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) uygulamasında kapsamlı bir değişikliğe gidiliyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, 1 Temmuz 2026 tarihinden itibaren sistemin 81 il ve 973 ilçede tam kapasiteyle hayata geçeceğini açıkladı.
Al, kullan, dönüştür dönemi
Bakan Kurum, mevcut "al-kullan-at" anlayışının yerini "al-kullan-dönüştür" modeline bırakacağını vurguladı. Yeni düzenleme ile birlikte vatandaşlar, üzerinde DOA logosu bulunan plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarını iade noktalarına veya depozito iade makinelerine teslim ettiklerinde, ambalaj başına 1 TL teşvik bedeli kazanacak. Bu tutar, kullanıcıların mobil uygulamalarındaki dijital cüzdanlarına aktarılacak ve diledikleri takdirde banka hesaplarına transfer edilerek nakit olarak çekilebilecek veya anlaşmalı noktalarda alışveriş için kullanılabilecek.
Ekonomiye 30 milyar TL katkı hedefi
Sıfır Atık Hareketi kapsamında Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) koordinasyonunda yürütülen bu sistemin, yıllık 25 milyar ambalajı geri dönüşüm zincirine dahil etmesi öngörülüyor. Bakanlık, bu uygulama sayesinde ekonomiye yıllık yaklaşık 30 milyar TL seviyesinde doğrudan katkı sağlanmasını hedefliyor. Ayrıca, toplanan ambalajların hammadde olarak üretime geri kazandırılmasıyla enerji tasarrufu ve emisyon azaltımı gibi çevresel kazanımlar da elde edilecek.
İşletmeler için kayıt süreci başladı
Uygulamanın yaygınlaşmasıyla birlikte market zincirleri, süpermarketler, bakkallar, büfeler ve HOREKA (otel, restoran, kafe) sektörü iade noktası olarak hizmet verecek. Depozitolu içecek satışı yapan tüm işletmelerin, 1 Temmuz 2026 tarihine kadar dbys.gov.tr adresi üzerinden kayıt işlemlerini tamamlamaları ve birlikte çalışacakları saha operatörlerini belirlemeleri gerekiyor. Bakanlık, sürecin şeffaf bir şekilde takip edileceğini ve üreticilerin ödediği katılım bedellerinin vatandaşlara teşvik olarak geri döneceğini belirtti.
