Sağlık Bakanlığı, tütün ürünlerinin zararlarından toplumu korumak amacıyla 2009 yılında başlattığı Dumansız Hava Sahası çalışmalarını kararlılıkla sürdürüyor. Aradan geçen 17 yıllık süreçte, ülke genelinde 46 milyondan fazla denetim gerçekleştirilerek tütün dumanına maruziyetin önüne geçilmesi amaçlandı.
Dijital Denetim ve Hızlı Müdahale
Uygulama kapsamında denetim süreçleri tamamen dijital ortama taşındı. Dumansız Hava Sahası Denetim Sistemi sayesinde saha koordinasyonu, ihbar yönetimi ve raporlama işlemleri tek bir merkezden yönetiliyor. Vatandaşlar, ALO 184 SABİM hattı veya Yeşil Dedektör mobil uygulaması üzerinden ihlalleri bildirebiliyor. Sisteme düşen ihbarlar, en geç iki saat içerisinde bölgeye en yakın denetim ekibine iletilerek hızlı müdahale sağlanıyor.
Kapsamlı Denetim Mekanizması
Türkiye genelinde 1500 civarında denetim ekibi ve 10 bine yakın personel, 7 gün 24 saat esasına göre görev yapıyor. Denetimler; rutin kontroller, ihbar bazlı incelemeler ve iller arası çapraz denetimler olmak üzere üç farklı yöntemle yürütülüyor. İhlal tespit edilen işletmeler, 20 gün içerisinde en az üç kez tekrar denetlenerek kurallara uyum süreci yakından takip ediliyor. Ekiplerin tarafsızlığını korumak amacıyla 81 ilde görev yapan personel, her ay farklı illerle eşleştirilerek çapraz denetimler gerçekleştiriyor.
Yasal Düzenlemeler ve Kısıtlamalar
4207 sayılı kanun çerçevesinde lokanta, kafeterya ve kahvehane gibi işletmelerin kapalı alanlarında tütün ürünü kullanımı yasaklanmıştı. Düzenlemelerle birlikte sağlık kuruluşları, alışveriş merkezleri ve terminallerin giriş kapılarının en az 5 metre çevresinde de kısıtlamalar getirildi. Ayrıca çocuk parkları, spor alanları ve yürüyüş yollarında tütün kullanımı tamamen yasaklanarak genç nesillerin dumandan korunması hedeflendi. Kamu kurumlarının açık alanlarında ise sigara içme bölümleri, toplam alanın yüzde 30'u ile sınırlandırılmış olup bina girişlerinden en az 10 metre uzakta olma zorunluluğu getirilmiştir.
