Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ndeki Lomami Ulusal Parkı'nda yürütülen uzun soluklu çalışmalar, bilim dünyasını heyecanlandıran bir keşfe sahne oldu. Uluslararası bir araştırmacı ekibi, yerel halkın Likweli olarak adlandırdığı maymun türünü, bilimsel literatüre Colobus congoensis adıyla dahil etti. Bu keşif, Afrika'ya özgü colobus maymunlarının bilinen altıncı türü olarak kayıtlara geçti.
On sekiz yıllık bir süreç
Türün keşif hikayesi, 2008 yılında ormanlık alanda çekilen ancak oldukça bulanık olan bir fotoğrafla başladı. O dönemde hayvanın kimliği tam olarak belirlenemese de, araştırmacıların merakını uyandıran bu görüntü, uzun yıllar sürecek bir inceleme sürecini tetikledi. On yıl sonra elde edilen ikinci gözlem, bilim insanlarını bölgede daha kapsamlı bir araştırma projesi başlatmaya yöneltti.
2018 ile 2022 yılları arasında bölgede yoğun bir çalışma yürüten ekip, maymunun kendine has kurbağa benzeri çağrılarını kaydetti ve genetik örnekler topladı. Ayrıca, yaşam alanına komşu 52 köyde yaşayan yerel halkla görüşmeler yapılarak türün varlığına dair bilgiler pekiştirildi. Yaklaşık 1.700 kilometrekarelik bir alanda yapılan 114 gözlem, türün oldukça nadir olduğunu ve sınırlı bir bölgede yaşadığını ortaya koydu.
Koruma çağrısı
Yale Üniversitesi'nden araştırmacı Julia Arenson, yeni bir primat türü keşfetmenin günümüzde son derece nadir bir durum olduğunu vurguladı. Çalışmanın yürütücüsü John Hart ise keşfin, bölgeyi yakından tanıyan Kongolu doğabilimcilerin katkıları olmadan gerçekleşemeyeceğini belirtti. PLOS One dergisinde yayımlanan bulgular, bu türün son 75 yılda tanımlanan beşinci Afrika maymunu olduğunu doğruluyor.
Araştırmacılar, türün yaşam alanının avcılık ve insan faaliyetleri nedeniyle ciddi tehdit altında olduğu konusunda uyarıda bulunuyor. Bilim insanları, Colobus congoensis türünün neslinin tehlike altında olarak sınıflandırılmasını önererek, Lomami Ulusal Parkı'nın biyolojik çeşitliliğinin korunması için acil önlemler alınması gerektiğini savunuyor.
