Ekonomik Analiz Enstitüsü (IAE) ve CSIC iş birliğiyle geliştirilen CADI, iklim değişikliğinin tarımsal üretime doğrudan etkisini izole ederek 9,3 kilometrelik bir hassasiyetle tahmin ediyor.
Modelin veri temeli
FAO’nun tarihsel tarımsal verimlilik kayıtları ve Avrupa Copernicus iklim verileri birleştirilerek, 1981‑2000 ile 2001‑2020 dönemleri arasındaki değişimler yeniden kurgulanıyor. Bu sayede, IPCC senaryoları altında yüzyıl sonuna kadar aynı arazinin üretim potansiyeli öngörülüyor.
Global bulgular
Dünya genelinde, her altı tarım arazisinin son yirmi yılda potansiyel verimliliğinin %10’dan fazla kaybettiği tespit edildi. Kayıplar özellikle tropik bölgelerde yoğunlaşırken, yüksek enlemlerdeki bazı alanlarda yüzde artış görülse de toplam kalori üretiminde anlamlı bir artış sağlanamıyor.
Avrupa ve İspanya örneği
Avrupa’da kuzey‑güney deseni belirgin: İskandinavya, İskoçya ve Alpler tarımsal potansiyelini artırırken, kıtanın güneyi kayıplar yaşıyor. İspanya’da ise Kantabria kıyısı, Galiçya ve Pireneler verim kazanırken, iç kesimler ve orta‑doğu yarımada ciddi düşüşler görüyor.
Gelecek riskleri
İklim 2,1 °C yükselirse, 2041‑2060 yılları arasında dünya nüfusunun %15’i yaşadığı bölgelerde tarımsal potansiyel %5 azalabilir. Tropik toprakların sadece %5’i, toplam kayıpların %35’ini oluşturuyor; yüzyıl ortasında ülkelerin %25’i %85‑90 küresel zararın sorumluluğunu taşıyacak.
Politikalar için çıkarımlar
CADI, hangi bölgelerin uyum desteklerine ihtiyaç duyacağını önceden belirleyerek, gıda güvenliği, kırsal gelir ve nüfus hareketleri gibi kritik konularda politika yapıcıların yönlendirilmesine yardımcı olabilir.
